Jeszcze kilka lat temu wielu pacjentów szukających dostępu do najnowocześniejszych metod leczenia musiało wyjeżdżać do największych ośrodków w kraju. Dziś operacje z wykorzystaniem robota chirurgicznego wykonywane są także we Włocławku. Wojewódzki Szpital Specjalistyczny ma już za sobą kilkanaście takich zabiegów, a licznik szybko zbliża się do kolejnej ważnej granicy.

Kiedy słyszymy o operacjach wykonywanych przy pomocy  robota, wielu osobom przychodzą do głowy nowoczesne kliniki w Warszawie, Krakowie czy Poznaniu. Tymczasem podobne zabiegi wykonywane są już także w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym we Włocławku.

Jak informuje placówka, od kilku tygodni wykorzystywany jest tam system robotyczny przeznaczony do przeprowadzania skomplikowanych operacji urologicznych. Do tej pory lekarze wykonali już 13 zabiegów onkologicznych – 11 prostatektomii radykalnych, czyli operacji usunięcia prostaty z powodu nowotworu, oraz 2 operacje usunięcia guzów nerki z jednoczesnym zachowaniem narządu.

Kolejni pacjenci przechodzą kwalifikację do zabiegów, a szpital zbliża się do wykonania 20. operacji robotycznej.

Robot nie operuje sam

Jednym z najczęściej powtarzanych mitów dotyczących chirurgii robotycznej jest przekonanie, że operację wykonuje maszyna, a lekarz jedynie obserwuje jej pracę.

Rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej.

Jak podkreśla Wojewódzki Szpital Specjalistyczny, robot nie podejmuje żadnych decyzji samodzielnie i nie zastępuje chirurga. Każdy ruch wykonywany przez narzędzia operacyjne jest bezpośrednim odzwierciedleniem ruchów lekarza, który przez cały czas steruje systemem z konsoli.

Każdy ruch narzędzi jest bezpośrednim odzwierciedleniem działań lekarza, który steruje nimi z konsoli w czasie rzeczywistym. Robot przekłada ruchy operatora na bardzo precyzyjne ruchy narzędzi wewnątrz ciała pacjenta

– wyjaśnia Wojewódzki Szpital Specjalistyczny.

Chirurg obserwuje operowany obszar w trójwymiarowym obrazie wysokiej rozdzielczości, dodatkowo wielokrotnie powiększonym. Dzięki temu może dostrzec struktury, które podczas tradycyjnej operacji są znacznie trudniejsze do zobaczenia.

Dlaczego to takie ważne?

Dla przeciętnego pacjenta określenia takie jak „chirurgia robotyczna” czy „prostatektomia radykalna” mogą brzmieć bardzo technicznie. W praktyce chodzi jednak przede wszystkim o większą precyzję i mniejszą ingerencję w organizm.

Jak tłumaczą specjaliści, szczególne znaczenie ma to podczas leczenia nowotworów prostaty. W trakcie operacji lekarz musi nie tylko usunąć zmienione chorobowo tkanki, ale także chronić bardzo drobne struktury odpowiedzialne za późniejsze funkcjonowanie pacjenta.

– Precyzja zabiegu wpływa nie tylko na skuteczność onkologiczną, ale również na późniejszą jakość życia pacjenta – podkreśla szpital.

W przypadku raka prostaty ma to ogromne znaczenie. Od dokładności operacji zależy między innymi ograniczenie ryzyka nietrzymania moczu oraz możliwość zachowania funkcji seksualnych, jeśli pozwala na to stan zdrowia pacjenta.

Mniejszy ból, szybszy powrót do domu

Korzyści z chirurgii robotycznej nie kończą się na samym przebiegu operacji.

Dzięki małoinwazyjnemu charakterowi zabiegów pacjenci zwykle odczuwają mniejszy ból po operacji, krócej przebywają w szpitalu i szybciej wracają do codziennego funkcjonowania.

Istotne jest także mniejsze ryzyko powikłań oraz ograniczenie utraty krwi podczas zabiegu. To z kolei przekłada się zarówno na bezpieczeństwo pacjenta, jak i sprawniejszą organizację leczenia.

Jak zaznacza Wojewódzki Szpital Specjalistyczny, również w chirurgii robotycznej mogą wystąpić powikłania. Dotychczasowe doświadczenia pokazują jednak, że dzięki wysokiej precyzji narzędzi i bardzo dobrej wizualizacji pola operacyjnego ich ryzyko jest mniejsze niż podczas klasycznych operacji.

To dopiero początek

Obecnie robot wykorzystywany jest przede wszystkim podczas operacji onkologicznych wykonywanych przez zespół urologów.

Szpital zapowiada jednak stopniowe rozszerzanie zakresu zabiegów.

W przyszłości system ma być wykorzystywany między innymi podczas radykalnego usuwania pęcherza moczowego u pacjentów z rakiem pęcherza, operacji raka nerki, nowotworów moczowodu i miedniczki nerkowej, a także podczas wybranych zabiegów nieonkologicznych.

Na liście znajdują się m.in. operacje rekonstrukcyjne moczowodu, leczenie zwężeń połączenia miedniczkowo-moczowodowego, usuwanie bardzo dużych gruczolaków prostaty czy operacje uchyłków pęcherza moczowego.

Za nowoczesnym sprzętem stoją miliony złotych

Rozwój chirurgii robotycznej jest częścią większego programu modernizacji włocławskiego szpitala.

Dzięki środkom z Krajowego Planu Odbudowy placówka pozyskała niemal 48 milionów złotych dofinansowania. Pozwoliło to na zakup aż 242 nowoczesnych urządzeń medycznych.

Wśród nich znalazły się nie tylko system robotyczny, ale również śródoperacyjne USG wykorzystywane podczas operacji guzów nerki, sprzęt do wykonywania nowoczesnych biopsji prostaty, resektoskopy używane przy leczeniu nowotworów pęcherza moczowego oraz laser tulowy stosowany m.in. przy leczeniu kamicy i rozrostu prostaty.

Dla większości mieszkańców takie zakupy pozostają niewidoczne na co dzień. Ich efekty widać jednak wtedy, gdy okazuje się, że skomplikowane operacje, które jeszcze niedawno kojarzyły się wyłącznie z największymi klinikami akademickimi, wykonywane są dziś również we Włocławku.