Rząd chce opracowania nowego, autorskiego podejścia do finansowania Kościołów i związków wyznaniowych w Polsce. Eksperci zgromadzeni na konferencji "Co dalej z Funduszem Kościelnym?" przedstawili swoje propozycje wprowadzenia zmian.

Eksperci prawa wyznaniowego zgromadzeni na konferencji "Co dalej z Funduszem Kościelnym?" uznają, że Polska powinna opracować unikatowy, choć inspirowany rozwiązaniami innych krajów, system dobrowolnego odpisu podatku dochodowego, który wierni przekazywaliby na rzecz Kościołów i związków wyznaniowych.

Premier Donald Tusk ogłosił utworzenie Międzyresortowego Zespołu ds. Funduszu Kościelnego, podkreślając potrzebę "przyjaznego, ale definitywnego rozdziału Kościoła od państwa."

Sekretarz generalny Episkopatu Polski, bp Artur Miziński, podkreślił gotowość strony kościelnej do dialogu z rządem, zaznaczając, że zgodnie z Konkordatem, sprawy wymagające nowych rozwiązań powinny być ustalane umowami między rządem a Konferencją Episkopatu Polski.

Podczas konferencji eksperci przedstawili modele z innych krajów, sugerując możliwość stworzenia polskiego systemu opartego na dobrowolnej asygnacji podatkowej.

Włoski model "Otto per Mille"

Ks. prof. Piotr Stanisz przedstawił włoski model asygnaty podatkowej "otto per mille." System ten pozwala płatnikom podatku skierować 0,8% podatku dochodowego na Kościół katolicki, związki wyznaniowe lub na cele charytatywne, takie jak pomoc uchodźcom czy działania przeciwdziałające głodowi.

Włosi mają również opcję przekazania 0,5% na organizacje pożytku publicznego i 0,2% na partie polityczne.

Hiszpański i Węgierski model

Dr Łukasz Bernaciński przedstawił hiszpański model, gdzie 0,7% odpisu podatkowego można przekazać Kościołowi katolickiemu, a część na cele charytatywne.

W przypadku Węgier, istnieje asygnata podatkowa w wysokości 1%, gdzie podatnicy wskazują wspólnotę religijną, do której chcą przekazać swoje wsparcie.

Ekspert zwrócił uwagę, że istnieje różnica między dobrowolnym odpisem podatkowym a obowiązkowym podatkiem kościelnym, jak w Niemczech.

Ryzyka i alternatywy dla Polski

Dr Marcin Burzec przedstawił system odprowadzania 1,5% podatku na organizacje pożytku publicznego jako potencjalny wzorzec dla przyszłego odpisu na Kościoły. Wskazał na trzy koncepcje: podział 1,5% na OPP i związki wyznaniowe, pozostawienie 1,5% na dotychczasowych zasadach z opcją dodatkowego odpisu na rzecz związków wyznaniowych, oraz rozszerzenie systemu odpisu na związki wyznaniowe w ramach istniejącej instytucji 1,5%.

Eksperci zastanawiali się nad adekwatnym rozwiązaniem dla Polski, sugerując możliwość połączenia różnych modeli, uwzględniając specyficzne uwarunkowania polskie i wykorzystując sprawdzone rozwiązania z innych krajów.