Poseł Krystian Łuczak. Fot. Biuro Poselskie.
Niedawno w Sejmie przedstawiono rządowy projekt ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Na czym polegają jego główne założenia?
Projekt ustawy ma przede wszystkim na celu wprowadzenie regulacji zapewniających stabilny system finansowania jednostek samorządu terytorialnego.
Jak wiadomo to właśnie samorządy odpowiadają za świadczenie większości podstawowych usług publicznych dla swoich mieszkańców. Odpowiadają za zarządzanie szkołami i przedszkolami oraz dofinansowanie żłobków. Utrzymują funkcjonowanie i zarządzają przychodniami i szpitalami oraz są odpowiedzialne za organizację jednostek opieki nad seniorami i niepełnosprawnymi.
W obszarze infrastruktury i transportu, to właśnie samorządy odpowiadają za planowanie, utrzymanie i budowę dróg oraz inwestycje w rozwój sieci wodociągowych, kanalizacyjnych i energetycznych. Podejmują też wiele istotnych zadań z zakresu bezpieczeństwa publicznego, ochrony środowiska, planowania przestrzennego i zarządzania administracją.
To sprawnie działające samorządy organizują wydarzenia kulturalne i sportowe dla swoich mieszkańców, zarządzają bibliotekami, domami kultury, muzeami czy teatrami oraz inwestują w utrzymanie ogólnodostępnych obiektów sportowych jak baseny czy stadiony.
Dlatego tak ważne jest dla nas zbudowanie nowego systemu finansowania zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, czyli zarządzających w gminach, powiatach i województwach, gwarantującego samodzielność finansową i stabilizację dochodów.
W efekcie proponowanych zmian, samorządy mają dokładniej wiedzieć na jakie wsparcie mogą liczyć w danym roku, co ma wpłynąć pozytywnie nie tylko na realizację planów i zamierzeń, ale pozwolić także na zachowanie realistyczności budżetów i wieloletnich prognoz finansowych.
Czym proponowane przez Państwa rząd zmiany będą różniły się od dotychczasowych regulacji?
Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego funkcjonuje od ponad 20 lat. Z uwagi na dynamicznie zmieniające się otoczenie społeczno-gospodarcze oraz prawne, system ten wymaga dostosowania do obecnych realiów. O wprowadzenie aktualizacji i potrzebnych zmian, wnioskują od wielu lat nie tylko przedstawiciele samorządów, ale także środowiska naukowe, które po przeprowadzeniu analiz i szczegółowych obliczeń postulują przeprowadzenie stosownych refom. Pozytywnych rekomendacji udzieliła również Najwyższa Izba Kontroli w swoim wystąpieniu analizującym prawidłowość zapewnienia jednostkom samorządu terytorialnego finansowania zadań publicznych.
Zakładamy, że wzmocnienie i ustabilizowanie finansów naszego samorządu będzie możliwe dzięki nowym zasadom zwiększania dochodów własnych, od których zależą możliwości realizacji zadań i rozwoju miasta.
Zgodnie z rozwiązaniami proponowanymi w projekcie, subwencje z budżetu państwa będą mieć charakter uzupełniający. Takie rozwiązanie ma służyć - zgodnie z założeniami projektu ustawy - przywróceniu systemowi dochodów samorządu przejrzystości, apolityczności i adekwatności kryteriów podziału środków.
Proponowany w projekcie system dochodów oparty jest na obiektywnych parametrach, które będzie można precyzyjnie zmierzyć za pomocą danych statystycznych i innych, niepodatnych na manipulacje.
Ponadto projekt przewiduje wprowadzenie do systemu dochodów rozwiązań stwarzających możliwość podziału – przy udziale Strony Samorządowej – środków finansowych w zależności od zmieniających się z roku na rok warunków realizacji zadań samorządu.
Włocławek jako miasto na prawach powiatu, finansowany jest zgodnie z aktualna ustawą w części gminnej i części powiatowej. Wydzielenie miast na prawach powiatu zmierza do bardziej precyzyjnego ustalenia ich potrzeb finansowych.
Takie rozwiązanie pozwoli m.in. na uwzględnienie specyfiki wydatkowej miasta, od której zależą potrzeby wyrównawcze samorządów, bo zgodnie z przeprowadzonymi przez Ministerstwo Finansów analizami, miasta na prawach powiatu mają inną strukturę wydatków bieżących netto niż gminy i powiaty.
Według nowych przepisów proponuje się by wysokość udziału w podatku PIT dla Włocławka wynosiła 8,6 proc., natomiast wysokość udziału w podatku CIT 2,2 proc. Taka wielkości udziałów w PIT i CIT ma spowodować zwiększenie dochodów naszego miasta.
Jednocześnie projekt ustawy zakłada, że zwiększy to motywację samorządu do wspierania rozwoju gospodarczego poprzez pozyskiwanie inwestorów, wspieranie nowych miejsc pracy, czy usprawnianie procedur administracyjnych obsługi przedsiębiorców i obywateli.
