Choć na Wiśle widać lód, lodołamacze stacjonujące we Włocławku na razie nie ruszyły do pracy. Trwa jednak stały dyżur lodowy, a załogi są przygotowane na każdą zmianę pogody. To dobry moment, by zajrzeć „od kuchni” w ten mało znany świat i pokazać, jak naprawdę wygląda zimowa walka z lodem na rzece – dlatego redakcja DD Włocławek zapytała o kulisy pracy lodołamaczy i przygotowała specjalny artykuł wyjaśniający, jak działa ten system.

::addons{"type":"only-with-us","color":"white"}

Osiem lodołamaczy w porcie we Włocławku

W porcie we Włocławku stacjonuje obecnie osiem lodołamaczy. Sześć z nich to jednostki podstawowe – Orkan, Sokół, Lew, Gepard, Bawół i Niedźwiedź. Dwie kolejne to jednostki rezerwowe – Jaguar i Mors.

Od 1 grudnia 2025 roku trwa dyżur lodowy w sezonie 2025/2026. Oznacza to stałe monitorowanie sytuacji hydro-meteorologicznej w regionie i utrzymywanie jednostek wraz z załogami w pełnej gotowości.

Dlaczego jeszcze nie rozpoczęto lodołamania?

Jak wyjaśniają Wody Polskie, sama obecność lodu na rzece nie oznacza jeszcze konieczności uruchomienia akcji.

Lodołamanie rozpoczyna się wtedy, gdy pojawia się ryzyko ruszenia tzw. pochodu lodu, czyli przemieszczania się dużych mas kry podczas odwilży. To właśnie wtedy rośnie zagrożenie tworzenia się zatorów.

Lodołamanie jest możliwe, gdy istnieje ryzyko uruchomienia pochodu lodu w korycie rzeki spowodowanego odwilżą, a takie zagrożenie obecnie nie występuje

– tłumaczy Natalia Rybus z Zespołu Komunikacji i Edukacji Wodnej Wód Polskich. 

Dodatkowo decyzja o rozpoczęciu akcji zależy od prognozowanych zmian temperatury (zwłaszcza ocieplenia), przepływów i stanów wody, kierunku i prędkości wiatru, a także możliwości utrzymania drożności koryta rzeki i obiektów hydrotechnicznych

– dodaje.

Pod uwagę brane są m.in. prognozowane ocieplenie, przepływy i stany wody, kierunek i prędkość wiatru oraz możliwość utrzymania drożności koryta rzeki i obiektów hydrotechnicznych.

Jak pracują lodołamacze?

Lodołamacze na Wiśle pracują parami. To zabezpieczenie na wypadek utknięcia jednostki na płyciźnie lub „zamknięcia” jej w lodzie. Średnia prędkość lodołamania to około 10–15 kilometrów na dobę.

Sama technika kruszenia lodu robi ogromne wrażenie.

Jednostki są zaprojektowane tak, aby wślizgiwać się na pokrywę lodową dziobem. Statek rozpędza się, „wskakuje” na lód, a następnie miażdży go własnym ciężarem. Lód jest spychany pod kadłub, gdzie się kruszy albo rozsuwa się na boki

– wyjaśnia.

Lodołamanie może trwać nawet dwa tygodnie

Jedna akcja lodołamania nie kończy się po kilku godzinach. – Jedna taka akcja może być prowadzona nawet dwa tygodnie – wszystko zależy od warunków hydro-meteorologicznych i obszaru występowania zjawisk lodowych. Dzięki lodołamaniu umożliwiamy spływanie lodu przez Zbiornik Włocławski, a zarazem przeciwdziałamy tworzeniu się zatorów na rzece – wyjaśnia specjalistka. 

Spektakularny widok

Dla wielu obserwatorów to spektakularny widok, który przyciąga nad Wisłę. Akcję można obserwować z terenów ogólnodostępnych, ale obowiązują zasady bezpieczeństwa.

– Akcje można obserwować z lądu, nie ma możliwości podczas pracy lodołamacza uczestniczyć w akcji na pokładzie – przypomina.

Bezwzględnie zabronione jest wchodzenie na lód. Praca lodołamaczy powoduje jego pękanie i przemieszczanie się nawet wtedy, gdy jednostki znajdują się w znacznej odległości od brzegu.

To element systemu ochrony, nie powód do paniki

Pojawienie się lodołamaczy na Wiśle nie oznacza od razu, że sytuacja jest niebezpieczna. W większości przypadków są to działania prowadzone z wyprzedzeniem, właśnie po to, by nie dopuścić do powstania zagrożenia. Kruszenie pokrywy lodowej i udrażnianie koryta rzeki ma zapobiegać tworzeniu się zatorów, które mogłyby doprowadzić do spiętrzenia wody i lokalnych podtopień. To element prewencyjnego systemu ochrony, który działa zanim warunki na rzece staną się naprawdę groźne.

Zimowe zabezpieczenie Wisły to system, który działa często poza uwagą mieszkańców. Lodołamacze stoją w gotowości, a decyzja o ich wypłynięciu zależy od wielu czynników. Gdy jednak ruszą – będzie to znak, że nad rzeką zaczyna się jedna z najważniejszych operacji zimowego sezonu.