Niezwykłe widowisko nad Włocławkiem. Wieczorem spójrz w stronę horyzontu

W środę, 12 sierpnia, mieszkańcy Włocławka mogą zobaczyć najgłębsze częściowe zaćmienie Słońca od 1999 roku. Zjawisko rozpocznie się około godz. 19:14, a najbardziej widowiskową fazę osiągnie tuż przed zachodem. Sama pogoda nie wystarczy - potrzebne będzie miejsce z niemal idealnie odsłoniętym horyzontem.

Zaćmienie Słońca będzie można obserwować w środę (12 sierpnia) wieczorem w całej Polsce. W naszym kraju pozostanie ono częściowe, ponieważ pas całkowitego zaćmienia przebiegnie przez Grenlandię, Islandię oraz część Hiszpanii.

Warunki w poszczególnych regionach będą jednak bardzo zróżnicowane. Najwięcej zjawiska zobaczą mieszkańcy zachodniej i północnej części kraju. Znacznie mniej szczęścia będą mieli obserwatorzy z południowego wschodu, gdzie Słońce wcześniej schowa się pod horyzontem.

Włocławek znajduje się w korzystniejszym położeniu niż miasta leżące na Podkarpaciu, Lubelszczyźnie czy w Małopolsce.

Nie oznacza to warunków równie dobrych jak nad Bałtykiem lub przy zachodniej granicy, ale mieszkańcy powinni zobaczyć znaczną część słonecznej tarczy przesłoniętą przez Księżyc.

Według wyliczeń astronomicznych powierzchnia zakrytej tarczy może we Włocławku osiągnąć około 83 proc.

Magnituda zaćmienia, opisująca część średnicy Słońca zasłoniętą przez Księżyc, wyniesie około 0,862. Tych dwóch wartości nie należy utożsamiać - dotyczą innych sposobów mierzenia zjawiska.

::video{"type":"onnetwork","item":"7467"}

O której rozpocznie się zaćmienie we Włocławku?

Dla centrum Włocławka orientacyjny harmonogram wygląda następująco:

• około godz. 19:14 – początek zaćmienia,
• około godz. 20:06 – najgłębsza widoczna faza,
• około godz. 20:12–20:15 – zachód Słońca i koniec obserwacji.

Podane godziny mogą różnić się o kilkadziesiąt sekund lub kilka minut w zależności od dokładnego miejsca, przyjętego modelu refrakcji atmosferycznej i wysokości lokalnego horyzontu. Wyliczenia dla Włocławka sprawdziliśmy w serwisie Time and Date.

Pierwszą zmianę będzie można dostrzec po prawej stronie słonecznej tarczy. Księżyc zacznie ją stopniowo „nadgryzać”, a widoczna część Słońca będzie przyjmowała kształt coraz węższego sierpa.

Najbardziej widowiskowa część rozpocznie się po godz. 19:45. Nie warto jednak czekać do samego maksimum. O godz. 20:06 Słońce będzie znajdowało się już ekstremalnie nisko, zaledwie około jednego stopnia nad zachodnio-północno-zachodnim horyzontem. Chwilę później całkowicie zniknie.

Nawet niskie drzewo może popsuć obserwację

Wysoki punkt obserwacyjny będzie pomocny, ale sama wysokość nie zagwarantuje sukcesu. Najważniejszy jest niezakłócony widok w kierunku zachodnim i północno-zachodnim.

Przy tak niskim położeniu Słońca problemem może stać się nawet pozornie niewielka przeszkoda. Dziesięciometrowe drzewo rosnące kilometr od obserwatora zasłania około pół stopnia nieba. Podobny efekt może dać dwumetrowy żywopłot znajdujący się zaledwie 200 metrów dalej. To wystarczy, aby odebrać widok na końcową, najciekawszą fazę zaćmienia.

Gdzie można spróbować oglądać zaćmienie?

We Włocławku należy szukać przede wszystkim dużych, otwartych przestrzeni. Potencjalnie dobre warunki mogą wystąpić:

• w wybranych punktach Bulwarów im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, jeżeli widoku nie przesłoni przeciwległy brzeg, drzewa lub zabudowania,
• w sąsiedztwie Zalewu Włocławskiego i stopnia wodnego, gdzie lustro wody może zapewnić szerszy widok w odpowiednim kierunku,
• na wieży widokowej na Zawiślu, o ile będzie dostępna, a zachodnio-północno-zachodnia część horyzontu okaże się wolna od drzew,
• na otwartych terenach położonych na obrzeżach miasta, gdzie na zachodzie nie ma zabudowy ani zwartej ściany lasu.

Nie każdy punkt znajdujący się wysoko nad miastem będzie odpowiedni. Jeżeli od zachodniej strony rosną drzewa albo znajdują się budynki, bardziej użyteczna może okazać się zwykła otwarta łąka.

Na miejsce najlepiej przyjechać najpóźniej około godz. 19:00. Pozwoli to spokojnie ocenić horyzont, przygotować okulary ochronne i uniknąć nerwowego szukania stanowiska, gdy zjawisko będzie już trwało.

Czy pogoda pozwoli zobaczyć zaćmienie?

Według aktualnej prognozy środowe popołudnie we Włocławku powinno być przeważnie słoneczne.

Około godz. 19:00 przewidywane jest częściowe zachmurzenie, a godzinę później mogą pojawić się przejściowo większe ilości chmur.

To oznacza, że szansa na zobaczenie zaćmienia jest realna i stosunkowo duża, ale nie ma gwarancji pełnej widoczności przez cały czas.

Szczególnie istotne będzie zachmurzenie nisko nad zachodnim horyzontem. Nawet przy pogodnym niebie nad miastem pojedynczy pas chmur może zasłonić zachodzące Słońce.

Zwykłe okulary przeciwsłoneczne nie wystarczą

Przez cały czas trwania częściowego zaćmienia wzrok musi być odpowiednio chroniony. Także wtedy, gdy widoczny pozostanie jedynie wąski fragment słonecznej tarczy.

Do bezpośredniej obserwacji należy używać specjalnych okularów lub przeglądarek słonecznych spełniających wymagania normy ISO 12312-2. Przed użyciem trzeba sprawdzić, czy filtr nie jest porysowany, przedziurawiony, naderwany albo odklejony od oprawy.

Nie chronią oczu:

• zwykłe okulary przeciwsłoneczne,
• przydymione szkło,
• płyty CD,
• klisze fotograficzne,
• folie i domowe filtry niewiadomego pochodzenia.

Nie wolno również patrzeć na Słońce przez lornetkę, teleskop, lunetę lub aparat bez profesjonalnego filtra zamontowanego przed obiektywem. Urządzenia optyczne skupiają promienie, dlatego mogą w ułamku sekundy doprowadzić do poważnego i nieodwracalnego uszkodzenia wzroku.

Bezpieczną alternatywą jest obserwacja pośrednia. Wystarczy wykonać niewielki otwór w kartce i pozwolić, aby światło padało przez niego na drugą jasną powierzchnię. Pojawi się na niej niewielki obraz częściowo zaćmionego Słońca. Patrzymy wtedy na projekcję, a nie przez otwór w kierunku Słońca.

Jeżeli zachodni horyzont pozostanie wolny od chmur, we Włocławku zobaczymy niezwykły widok: mocno przysłonięte Słońce zmierzające ku linii horyzontu. Warto rozpocząć obserwację wcześniej, bo ostatnie minuty zjawiska może odebrać nawet pojedyncze drzewo lub niewysoki budynek.