materiały partnera
Pył mączny, cukrowy, drzewny czy aluminiowy – w odpowiednim stężeniu każdy z nich potrafi zamienić halę produkcyjną w miejsce katastrofy. Wystarczy iskra z niesprawnego łożyska albo wyładowanie elektrostatyczne. Problem w tym, że wiele zakładów nie wie, gdzie dokładnie leżą ich słabe punkty. Odpowiedzią na tę niepewność jest audyt ATEX – szybka i stosunkowo niedroga forma sprawdzenia, czy instalacje, urządzenia i procedury spełniają wymagania bezpieczeństwa przeciwwybuchowego.
Przepisy nakładają na pracodawcę konkretny obowiązek – jeśli w zakładzie mogą występować atmosfery wybuchowe tworzone przez pyły, gazy lub pary cieczy palnych, musi on posiadać Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem (DZPW). Jest to opracowanie opisujące zagrożenia i sposób ochrony przed nimi. Wielu pracodawców, dowiedziawszy się o tym wymogu, od razu zamawia sam dokument. To błędna kolejność działań. DZPW opracowany bez rzetelnego rozpoznania stanu zakładu to dokument, który formalnie istnieje, ale nie odzwierciedla rzeczywistych zagrożeń. Rekomendowana jest odwrotna ścieżka – najpierw audyt, potem dokumentacja. IHAS to jedna z firm, która przeprowadza tego typu audyty pozwalające zidentyfikować braki – od niewłaściwie dobranych urządzeń w strefach zagrożenia wybuchem po luki w procedurach – i zaplanować działania naprawcze rozłożone w czasie. Zamawiający zyskuje czas na zbadanie parametrów pyłów, skompletowanie dokumentacji technicznej i świadomy wybór rozwiązań.
Proces jest uporządkowany i mało inwazyjny dla produkcji. Zaczyna się od wywiadu z pracownikami, którzy najlepiej znają ocenianą technologię. Następnie eksperci przeprowadzają wizję lokalną – analizują stosowane substancje, stan techniczny instalacji, dobór urządzeń do stref oraz obowiązujące procedury. Efektem jest szczegółowy raport, który wskazuje nieprawidłowości wraz z gotowymi rozwiązaniami – i co istotne, jest napisany językiem zrozumiałym dla osób bez specjalistycznej wiedzy. Można go położyć na biurku prezesa czy działu inwestycji i na jego podstawie podejmować decyzje budżetowe. Po zakończeniu prac ekspert omawia z klientem każdy punkt dokumentu i wskazuje kolejne kroki niezbędne do spełnienia wymagań prawnych. Szczegółowy zakres, jaki może objąć audyt ATEX, jest przy tym ustalany indywidualnie – od oceny całego zakładu przez pojedynczą instalację po konkretne urządzenie budzące wątpliwości.
Raport z audytu to nie tylko tarcza przed Państwową Inspekcją Pracy. To także argument w rozmowach z ubezpieczycielem – wykazanie, że zakład świadomie zarządza ryzykiem wybuchu, może realnie wpłynąć na wysokość składki. Do tego dochodzi ograniczenie ryzyka przestojów i awarii, które w przemyśle kosztują znacznie więcej niż sama usługa audytowa. Audyt sprawdza się przy tym w każdej fazie życia instalacji – na etapie projektowania pozwala uniknąć drogich poprawek, przy odbiorze weryfikuje jakość wykonania, a w trakcie eksploatacji wychwytuje zmiany, które z czasem obniżyły poziom bezpieczeństwa.
Liczą się trzy rzeczy. Po pierwsze, niezależność – audytor, który jednocześnie sprzedaje urządzenia przeciwwybuchowe, może rekomendować własny katalog. Po drugie, zaplecze badawcze – przy pyłach o nieznanych parametrach wykonawca z własnym laboratorium, jak katowicki IHAS, skróci cały proces. Po trzecie, warunki po audycie – dobrą praktyką jest możliwość realizacji zaleceń z dowolną firmą oraz pomniejszenie ceny kolejnych etapów, od badań po DZPW, o prace wykonane w ramach audytu. IHAS stosuje obie te zasady, co zdejmuje z zamawiającego ryzyko już na starcie.
