Źródło zdjęć Własne
Rozstanie małżonków często zaczyna się na długo przed wydaniem wyroku rozwodowego. W tym czasie trzeba jednak uregulować codzienne kwestie dotyczące dzieci, ich utrzymania, kontaktów oraz wspólnego mieszkania. Co warto ustalić od razu po rozstaniu i kiedy potrzebna może być interwencja sądu?
Wyprowadzka jednego z małżonków często następuje na długo przed wydaniem wyroku rozwodowego. Samo rozstanie nie reguluje jednak automatycznie sytuacji dzieci, kosztów ich utrzymania ani zasad korzystania ze wspólnego mieszkania. Co warto ustalić od razu, a w jakich sytuacjach potrzebna może być interwencja sądu?
Faktyczne zakończenie wspólnego życia może nastąpić wiele miesięcy przed formalnym rozwiązaniem małżeństwa. Jeden z małżonków wyprowadza się, strony zaczynają prowadzić osobne gospodarstwa domowe, a dotychczasowe zasady funkcjonowania rodziny przestają odpowiadać nowej sytuacji.
Samo rozstanie nie powoduje jednak rozwiązania małżeństwa ani automatycznego uregulowania kwestii dotyczących dzieci czy finansów.
Przygotowując sprawę rozwodową, warto więc ustalić nie tylko stanowisko dotyczące samego rozwodu i ewentualnej winy za rozkład pożycia, ale również to, jak rodzina ma funkcjonować do czasu wydania wyroku.
Po rozstaniu rodziców często jedno z nich nadal sprawuje większość codziennej opieki nad dzieckiem. Jeżeli rodzice potrafią współpracować, mogą samodzielnie ustalić sposób organizowania opieki.
Problem pojawia się wtedy, gdy każde z nich oczekuje innego rozwiązania albo dotychczasowe ustalenia przestają być wykonywane.
Znaczenie mają przede wszystkim potrzeby dziecka, jego wiek, dotychczasowy sposób sprawowania opieki, szkoła lub przedszkole, zajęcia dodatkowe oraz możliwość zachowania stabilnego rytmu dnia.
W razie sporu możliwe jest sądowe uregulowanie miejsca pobytu dziecka lub sposobu wykonywania pieczy. Nie należy przy tym traktować takiego postępowania jako sposobu na zdobycie przewagi nad drugim rodzicem. Podstawowym kryterium pozostaje dobro dziecka.
Jeżeli dziecko na co dzień mieszka przede wszystkim z jednym z rodziców, trzeba również ustalić zasady kontaktów z drugim.
Przy dobrej komunikacji wystarczające mogą być elastyczne ustalenia. W przypadku konfliktu znacznie bezpieczniejsze jest jednak stworzenie precyzyjnego harmonogramu.
Może on określać między innymi:
dni i godziny spotkań,
weekendy i noclegi,
sposób odbierania i odwożenia dziecka,
święta i dni wolne,
ferie zimowe i wakacje,
kontakty telefoniczne i za pomocą komunikatorów.
Im bardziej szczegółowe ustalenia, tym mniejsze ryzyko późniejszych sporów o to, co właściwie rodzice wcześniej uzgodnili.
Rozstanie nie zwalnia żadnego z rodziców z obowiązku uczestniczenia w kosztach utrzymania i wychowania dziecka.
Jeżeli po wyprowadzce jednego z rodziców większość wydatków zaczyna ponosić drugi, warto możliwie szybko uporządkować kwestię świadczeń.
Przy ustalaniu alimentów na dziecko znaczenie mają usprawiedliwione potrzeby małoletniego oraz możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców.
Do kosztów utrzymania mogą należeć między innymi:
żywność,
udział w kosztach mieszkania,
odzież i obuwie,
szkoła lub przedszkole,
zajęcia dodatkowe,
leczenie i leki,
transport,
wypoczynek i rozwijanie zainteresowań.
Nie istnieje jeden procent wynagrodzenia, który automatycznie wyznacza wysokość alimentów. Każda sytuacja wymaga indywidualnej oceny.
Nie zawsze.
Jeżeli sytuacja rodziny wymaga szybkiego uregulowania, w postępowaniu sądowym możliwe jest wystąpienie o zabezpieczenie określonych roszczeń na czas trwania sprawy.
Może to dotyczyć między innymi alimentów, a w odpowiednich sytuacjach również kwestii związanych z dziećmi.
Takie rozstrzygnięcie ma charakter tymczasowy, ale w praktyce może obowiązywać przez znaczną część postępowania. Dlatego sposób sformułowania wniosku o zabezpieczenie powinien być dobrze przemyślany.
Rozstanie często rodzi również pytanie, kto powinien pozostać we wspólnym mieszkaniu i kto ma opłacać bieżące rachunki.
Wyprowadzka jednego z małżonków sama w sobie nie oznacza, że rezygnuje on z praw majątkowych do nieruchomości. Nie powoduje także automatycznego podziału majątku.
Jeżeli małżonkowie są współwłaścicielami mieszkania albo nieruchomość należy do ich majątku wspólnego, kwestie własności i późniejszych rozliczeń wymagają odrębnej analizy.
Warto również dokumentować, kto po rozstaniu ponosi koszty kredytu, czynszu, remontów czy innych istotnych wydatków związanych z nieruchomością. Okoliczności te mogą mieć później znaczenie przy rozliczeniach pomiędzy małżonkami.
Sama wyprowadzka z domu nie oznacza automatycznie winy za rozkład pożycia.
Sąd bada całokształt relacji małżeńskiej oraz przyczyny rozpadu związku. Znaczenie może mieć więc to, w jakich okolicznościach doszło do rozstania i czy było ono przyczyną rozpadu pożycia, czy raczej konsekwencją wcześniejszych wydarzeń.
Dlatego przed podjęciem istotnych decyzji warto uporządkować chronologię zdarzeń i zabezpieczyć dokumenty lub korespondencję, które mogą mieć znaczenie dowodowe.
Najwięcej problemów pojawia się wtedy, gdy strony przez długi czas funkcjonują wyłącznie na podstawie nieformalnych, zmieniających się ustaleń.
Warto możliwie wcześnie określić:
gdzie dziecko będzie mieszkało,
jak będą wyglądały kontakty,
w jaki sposób rodzice będą ponosić koszty utrzymania dziecka,
kto będzie regulował bieżące koszty mieszkania,
jakie wydatki i ustalenia należy dokumentować,
czy potrzebne jest wystąpienie do sądu o zabezpieczenie.
Jeżeli pomiędzy małżonkami istnieje konflikt dotyczący kilku obszarów jednocześnie, pomoc adwokata rodzinnego w Gdańsku może ułatwić ustalenie, które kwestie warto uregulować jeszcze przed rozwodem, a które mogą zostać rozstrzygnięte w późniejszym postępowaniu.
Dobre uporządkowanie sytuacji na początku rozstania pozwala przede wszystkim ograniczyć niepewność i stworzyć jasne zasady funkcjonowania rodziny do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy.
