materiały partnera
Klapa dymowa, która się nie otworzy, zmienia ewakuację z hali w walkę z gęstym, gorącym dymem. Jej zadaniem jest odprowadzić dym i ciepło na tyle szybko, żeby ludzie zdążyli wyjść, a strażacy mieli widoczność i dostęp do ognia. Dlatego w halach produkcyjnych, magazynach i garażach podziemnych przegląd systemu oddymiania traktuje się tak samo poważnie jak przegląd gaśnic czy hydrantów.
Klapy dymowe montuje się w najwyższym punkcie hali, zwykle w połaci dachowej albo w świetlikach, tam gdzie dym i ciepłe powietrze naturalnie się gromadzą. Czujka dymu albo centrala sygnalizacji pożaru daje sygnał do otwarcia, ale klapa ma też działać po ręcznym uruchomieniu przyciskiem, a w wielu instalacjach również termicznie, nawet przy braku zasilania. W razie pożaru liczy się przy tym nie tylko samo otwarcie, ale i to, czy klapa pozostanie otwarta na tyle długo, żeby dym miał czas swobodnie odpłynąć z hali.
W praktyce liczy się nie tylko sam mechanizm otwierania, ale też stan siłowników, uszczelek i prowadnic — to one decydują, czy klapy dymowe otworzą się w pełnym zakresie, a nie tylko częściowo. Dlatego przegląd obejmuje pomiar kąta otwarcia i czasu reakcji, nie tylko test samego przycisku na ścianie.
W halach z wysokim stropem klapy dymowe często współpracują z kurtynami dymowymi, które dodatkowo ograniczają rozprzestrzenianie się dymu na boki, zanim trafi on w stronę klapy. Takie rozwiązanie ma sens zwłaszcza w dużych, otwartych przestrzeniach magazynowych, gdzie odległość od miejsca pożaru do najbliższej klapy bywa znaczna.
System oddymiania to coś więcej niż same klapy — to też centrala, czujki, okablowanie, a często wentylatory wywiewne i nawiewne, które razem mają usunąć dym z hali. Przegląd sprawdza współpracę tych elementów jako całości, nie tylko każdego z osobna, bo sprawna klapa bez działającej centrali i tak nie zadziała w porę. Tak jak większość sprzętu przeciwpożarowego, taki system przegląda się co najmniej raz w roku.
Serwisant testuje czas reakcji od wykrycia dymu do pełnego otwarcia klap, sprawdza zasilanie rezerwowe i to, czy system oddymiania faktycznie wytwarza zakładany kierunek przepływu powietrza, a nie na przykład zasysa dym z powrotem do hali przez nieszczelne drzwi czy brakujące uszczelnienie.
Przegląd obejmuje też sprawdzenie, czy system oddymiania nie koliduje z innymi instalacjami, na przykład z wentylacją ogólną hali, która w normalnych warunkach pracuje w zupełnie innym trybie. Jeśli oba systemy nie są odpowiednio zintegrowane, mogą sobie wzajemnie przeszkadzać właśnie w momencie, gdy liczy się każda sekunda.
Garaż podziemny ma inną specyfikę niż hala — dym nie ma gdzie swobodnie się unosić, a spaliny z silników dodatkowo komplikują sytuację. Klapy dymowe pracują tu często razem z wentylacją mechaniczną, która wymusza ruch powietrza w stronę wyrzutni, a nie tylko czeka na naturalny ciąg, jak bywa w wysokiej hali.
W takich obiektach przegląd zwraca uwagę na to, czy klapy i wentylatory są zsynchronizowane z systemem wykrywania czadu i innych gazów, bo w garażu alarm może wywołać nie tylko dym, ale też przekroczony poziom tlenku węgla. Błąd w tej synchronizacji bywa trudny do zauważenia bez testu całego układu, a widać go dopiero wtedy, gdy oba systemy muszą zadziałać razem.
W garażach dodatkowym wyzwaniem jest niska wysokość pomieszczenia — dym gromadzi się szybciej niż w wysokiej hali, więc czas reakcji systemu ma tu jeszcze większe znaczenie. Z tego powodu przegląd klap w garażu zwykle obejmuje też kontrolę samych kratek i kanałów wentylacyjnych, które z czasem mogą się zapychać pyłem czy kurzem drogowym.
Przegląd klap dymowych i całego systemu oddymiania wymaga znajomości zarówno mechaniki samych klap, jak i automatyki, która je uruchamia. W firmach bez własnego działu technicznego to zwykle jedna z usług zlecanych zewnętrznie, razem z przeglądem gaśnic, hydrantów i oświetlenia ewakuacyjnego.
Firmy, które zarządzają kilkoma obiektami naraz, na przykład siecią magazynów albo galerią z podziemnym parkingiem, zwykle ujednolicają terminy przeglądów dla wszystkich lokalizacji. Ułatwia to planowanie budżetu i pozwala uniknąć sytuacji, w której w jednym obiekcie przegląd jest aktualny, a w drugim przeterminowany o kilka miesięcy.
Przy większych obiektach, gdzie trzeba pilnować wielu systemów naraz, praktyczniejsza bywa kompleksowa obsługa ppoż. obiektu — jeden zespół odpowiada wtedy za terminy przeglądów, dokumentację i kontakt z rzeczoznawcą. W praktyce oznacza to jeden harmonogram do pilnowania, a nie kilka osobnych serwisów do koordynowania w tym samym budynku.
