Ministerstwo Pracy przygotowuje zmiany, które mogą wymusić przejście wielu osób z umów B2B i o dzieło na umowy o pracę. Wszystko przez unijne regulacje. Eksperci wskazują, że nowe przepisy będą wyzwaniem zarówno dla pracowników prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze, jak i dla ich pracodawców.

W grudniu 2023 roku Rada Unii Europejskiej i Parlament Europejski osiągnęły wstępne porozumienie dotyczące nowej dyrektywy na temat form zatrudnienia. Ministerstwo Pracy wyjaśnia, że dyrektywa, której celem jest poprawa warunków pracy za pośrednictwem platform internetowych, powinna zostać ostatecznie zatwierdzona jesienią 2024 roku.

Kraje członkowskie będą miały dwa lata na dostosowanie swojego prawa do nowych regulacji.

Polska popiera nową dyrektywę, a w ministerstwie pracy trwają już prace przygotowujące do jej wdrożenia. 

Nowe procedury weryfikacyjne

Robert Lisicki, dyrektor Departamentu Pracy w Konfederacji Lewiatan, tłumaczy, że nowe unijne przepisy zobowiążą państwa członkowskie do wprowadzenia skutecznych procedur w celu weryfikacji i prawidłowego określania statusu zatrudnienia osób pracujących za pośrednictwem platform internetowych.

Choć przepisy będą obowiązywać wszystkie kraje UE, każde z nich będzie miało swobodę wyboru środków realizacji dyrektywy.

Lisicki podkreśla, że planowana dyskusja partnerów społecznych w Radzie Dialogu Społecznego będzie niezbędna. Dyskusja ta ma dotyczyć warunków wdrożenia dyrektywy, w tym zasad stosowania domniemania istnienia stosunku pracy. Rozmowy te zostaną przeprowadzone po ostatecznym zatwierdzeniu dyrektywy.

Kontrowersje wokół nowych przepisów

Robert Lisicki zwraca uwagę, że nowe przepisy powinny być stosowane tylko wtedy, gdy jest to uzasadnione.

- Musimy uwzględniać fakt, że zarówno umowy cywilne, jak i prowadzenie działalności gospodarczej mają swoje uzasadnienie gospodarcze i nie możemy mówić w każdym przypadku o automatycznym przekwalifikowywaniu takich form współpracy jako stosunek pracy - zaznacza.

Pod koniec czerwca nowy Główny Inspektor Pracy, Marcin Stanecki, zapowiedział, że Państwowa Inspekcja Pracy zyska nowe kompetencje. Inspektorzy będą mogli nakazać zmianę formy umowy na umowę o pracę, jeśli uznają, że dotychczasowa umowa (cywilnoprawna albo B2B) jest nadużyciem.

Obecnie takie decyzje podejmują sądy powszechne. Zdaniem Lisickiego, takie uprawnienia budzą kontrowersje wśród przedsiębiorców.