Minister sprawiedliwości Adam Bodnar zaprezentował w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów propozycje zmian w sądownictwie. Przedstawione reformy mają na celu przywrócenie ładu konstytucyjnego w Polsce oraz uregulowanie kwestii związanych z tzw. neosędziami, czyli sędziami powołanymi po reformie sądownictwa w 2018 roku.

Adam Bodnar zaprezentował szczegóły dotyczące nowej ustawy, która dzieli sędziów powołanych po 2018 roku na trzy grupy.

Pierwsza grupa obejmuje osoby, które zostały powołane w wyniku ukończenia Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury i nie miały innej opcji niż współpraca z nową Krajową Radą Sądownictwa (KRS). Ta grupa, licząca około 1600 osób, zostanie uznana za sędziów powołanych zgodnie z Konstytucją, bez ryzyka postępowań dyscyplinarnych.

Druga grupa dotyczy osób, które aktywnie uczestniczyły w budowie niedemokratycznego porządku prawnego. W ich przypadku ustawa przewiduje cofnięcie awansów i powrót na wcześniejsze stanowiska.

Trzecia grupa to osoby, które awansowały w strukturze sądownictwa, ale nie można im zarzucić świadomego udziału w budowie niedemokratycznego systemu. Dla nich wprowadzona zostanie instytucja tzw. czynnego żalu – jeśli dobrowolnie zrezygnują z awansu, będą mogły wrócić na poprzednie stanowiska bez konsekwencji dyscyplinarnych.

W ramach reformy zostanie powołany specjalny organ – Konsylium Dyscyplinarne, który będzie pełnił rolę rzecznika dyscyplinarnego dla sędziów. Ponadto, Adam Bodnar zapowiedział zniesienie dwóch izb w Sądzie Najwyższym – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Izby Odpowiedzialności Zawodowej.

Minister Bodnar zwrócił uwagę na potrzebę wprowadzenia okresu przejściowego, który pozwoli sędziom w stanie spoczynku na powrót do orzekania na okres dwóch lat, w celu uzupełnienia ewentualnych luk kadrowych.

Szczegóły reform zostaną przedstawione w nadchodzących tygodniach.