materiały partnera
Da się to ułożyć sensownie, jeśli od początku zaplanujesz ustawienie sprzętów, wysokość blatu, miejsce na komorę gospodarczą oraz dokładne położenie podejść wodno kanalizacyjnych i wentylacji. Poniżej masz praktyczny schemat, jak to rozrysować, zanim murarz postawi ścianki, a hydraulik położy rury.
Standardowa pralka wolnostojąca ma zwykle ok. 60 cm szerokości i 55-65 cm głębokości, przy wysokości ok. 85 cm. W instrukcji konkretnej pralko suszarki Bosch podano 650 mm szerokości, 620 mm głębokości i 850 mm wysokości, do tego producent wymaga 50 mm odstępu od ściany za urządzeniem. Jeśli na rzucie wpiszesz tylko 60 cm, a nie doliczysz tych 5 cm na węże i kable, realna głębokość zabudowy zamiast 60 cm zrobi się blisko 70 cm i komora przy bocznej ścianie może już „wyjść” z wnęki.
Przy ustawieniu pralki i suszarki obok siebie pod jednym blatem licz realnie: 60 cm pralka + 60 cm suszarka + przynajmniej 5 cm luzu po bokach = 125 cm ciągu. Do tego komora gospodarcza o szerokości np. 50-60 cm daje minimum 175-185 cm ściany. Jeśli masz wnękę 180 cm, układ: ściana boczna, komora, pralka, suszarka pod blatem jest dużo bezpieczniejszy niż ściana, pralka, suszarka, komora, bo komorę łatwiej minimalnie „skorygować” szerokością mebla niż sprzęt AGD.
Przy zabudowie słupkowej (susarka na pralce na łączniku) zajmujesz w rzucie ok. 60-65 cm szerokości zamiast 120 cm. Dzięki temu obok takiego słupka możesz postawić 80-120 cm blatu z komorą gospodarczą. Taki układ dobrze działa w pomieszczeniach 140-160 cm szerokości: na jednej ścianie słupek pralka-suszarka i blat z komorą, naprzeciwko przejście o szerokości min. 80-90 cm, żeby wygodnie wnosić kosze i odchylać drzwi urządzeń.
We wnęce zamykanej drzwiami przesuwnymi do głębokości urządzeń (ok. 65-70 cm z luzem) trzeba dodać jeszcze miejsce na skrzydło drzwi i prowadnicę. Jeśli zrobisz wnękę 70 cm, drzwi wsuną się głęboko i potrafią zasłonić część blatu z komorą. W praktyce przy takim rozwiązaniu planuje się komorę tuż przy krawędzi wnęki, a pralkę i suszarkę z tyłu, tak aby dało się otworzyć ich drzwi na co najmniej 100-110° bez uderzania w bok komory czy skrzydło.
Do wygodnego korzystania z pralni przyjmij minimalne odstępy: 3-5 cm między bokami pralki i suszarki, 3-5 cm między urządzeniem a ścianą boczną oraz co najmniej 60-70 cm wolnej przestrzeni przed pralką na człowieka z koszem. Drzwi pralki o średnicy ok. 30-35 cm potrzebują wolnej strefy szerokości ok. 50-60 cm po łuku otwierania. Jeśli komora stoi tuż obok, blat nie może wystawać tak, aby blokować ruch drzwi ani uniemożliwiać wysunięcia urządzenia do serwisu.
Przy projektowaniu pamiętaj, że serwisant musi mieć możliwość wysunięcia pralki na przynajmniej 60-70 cm w przód. Dlatego nie planuj na przeciwległej ścianie głębokich szafek, jeśli odległość między nimi a urządzeniami wynosi mniej niż 130-140 cm. W wąskiej pralni o szerokości 120 cm bezpieczniej jest ustawić pralkę i suszarkę krótszym bokiem do wejścia, a strefę z komorą przenieść na sąsiednią ścianę, niż ściskać wszystko w jednym wąskim korytarzu.
Komora gospodarcza różni się od zwykłego zlewu kuchennego przede wszystkim głębokością i odpornością na zabrudzenia. Standardowy zlew kuchenny ma często 16-20 cm głębokości i cienkie ścianki, a komora gospodarcza schodzi zwykle znacznie głębiej, tak aby można było wstawić w nią 10 litrowe wiadro, włożyć zabłocone buty czy umyć akcesoria ogrodowe. W pralni taki głęboki „zlew roboczy” pozwala przepłukać mop albo uprzednio zamoczyć plamy w misce, bez ryzyka zalania blatu.
Najczęstszy i najpraktyczniejszy wariant to komora osadzona w blacie, pod którym stoją pralka i suszarka. Wtedy ciąg wygląda tak: ściana boczna, obok szafka 45-60 cm z komorą, następnie pralka i suszarka pod jednym blatem na wysokości ok. 85-90 cm. Masz jednolity blat roboczy, z którego wygodnie zdejmujesz pranie wprost z suszarki, a komora przy ścianie nie wchodzi w drogę przy otwieraniu drzwi urządzeń.
Drugi wariant to komora naścienna nad pralką lub suszarką, czyli montowana do ściany bez standardowej szafki pod spodem. Taki układ stosuje się, gdy urządzenia stoją w rzędzie, a podłoga ma być wolna, np. na przejazd wózka. Trzeba wtedy szczególnie uważać na wysokość zawieszenia: górna krawędź pralki to ok. 85 cm, rekomendowana wysokość montażu komory to 85-95 cm od podłogi. Jeśli powiesisz komorę zbyt nisko, uderzysz w nią pokrętłami pralki; jeśli zbyt wysoko, mycie wiadra stanie się niewygodne dla osoby o przeciętnym wzroście.
Trzeci scenariusz to komora w osobnej szafce w osi z pralką i suszarką, ale odsunięta o 30-60 cm, dzięki czemu powstaje krótki odcinek blatu między urządzeniem a komorą. To dobry pomysł w pralni powyżej 2 m szerokości: na jednej ścianie robisz linię szafek ok. 240-260 cm, w niej komora przy jednym z końców, a pralka i suszarka bliżej środka. Masz wtedy strefę mokrą (komora), strefę roboczą (odcinek blatu 60-80 cm) i strefę urządzeń.
Jeśli szukasz praktycznego rozwiązania, gotowa komora gospodarcza do pralni z wytrzymałego polipropylenu w różnych rozmiarach i kolorach jest dostępna w ofercie Lavre. Takie komory mogą mieć np. montaż wpuszczany w blat, wolnostojący albo naścienny i dzięki temu łatwo dopasować je do układu pralka-suszarka, który już masz zapisany w projekcie.
Na etapie rysowania instalacji zaplanuj wysokość górnej krawędzi komory w przedziale 85-95 cm od podłogi. Przy 85 cm wygodnie pracują osoby niższe i średniego wzrostu, przy 90-95 cm wyżsi domownicy mniej się schylają przy płukaniu rzeczy czy napełnianiu wiadra. Ważne, żeby górna krawędź komory była co najmniej 2-3 cm powyżej poziomu sąsiadującego blatu, co ograniczy rozlewanie wody na sąsiednie strefy, szczególnie obok frontu pralki.
Komora gospodarcza potrzebuje osobnego syfonu i podejścia kanalizacyjnego jak zwykły zlew, a nie „podpięcia się” pod odpływ pralki. Odpływ węża pralki projektuje się zwykle jako króciec z gniazdem na wąż, o minimalnej średnicy 4 cm zgodnie z przykładową instrukcją pralki; końcówka węża powinna znajdować się 60-100 cm nad podłogą. Komora wymaga za to podejścia kanalizacyjnego umieszczonego nisko, tak aby pod nią zmieścił się syfon i aby misa opróżniała się grawitacyjnie.
Przed ścianą z pralką i komorą wyznacz sobie strefę instalacyjną o szerokości przynajmniej 60 cm na każdy punkt (pralka, komora) plus 10-15 cm zapasu na przesunięcie. Przyłącze wody zimnej dla pralki najczęściej wygodnie wypada na wysokości ok. 60-80 cm nad podłogą, by nie kolidowało z syfonem komory i jednocześnie pozostało dostępne po wysunięciu urządzenia. Zawór odcinający i ewentualny zawór antyzalaniowy montuj tak, żeby dało się nimi operować bez demontażu szafki czy blatów.
Średnicę i przebieg podejścia kanalizacyjnego pod komorą dobiera się do projektu instalacji i odległości od pionu kanalizacyjnego. Ogólny błąd, który widzę na budowach, to prowadzenie jednego cienkiego podejścia, do którego podłączony jest jednocześnie syfon komory i przewód spustowy pralki, bez zachowania odpowiednich średnic i spadków. Takie rozwiązanie potrafi zasysać wodę z syfonu, powodować cofkę i nie będzie zgodne z zasadami projektowania instalacji kanalizacyjnych opisanymi w obowiązującym rozporządzeniu.
Syfon natynkowy ma korpus widoczny pod komorą, więc łatwo do niego podejść przy czyszczeniu; stosuje się go często w pralniach technicznych, garażach lub warsztatach, gdzie nie planujesz zabudowy pod komorą. Syfon podtynkowy chowa się częściowo w ścianie, dzięki czemu zyskujesz więcej miejsca w szafce pod komorą, ale musisz zapewnić rewizję kanalizacyjną i dostęp serwisowy. Jeśli planujesz szuflady pod komorą, to syfon podtynkowy zwykle daje więcej swobody w rozplanowaniu wnętrza.
Przy rurze odpływowej pralki pilnuj zarówno średnicy min. 4 cm z instrukcji konkretnego modelu, jak i wysokości zakończenia węża między 60 a 100 cm nad podłogą. Gdy ustawiasz pralkę i suszarkę obok komory, nie wciskaj podejścia pralki bezpośrednio za syfon komory, zrób osobną strefę za pralką, tam gdzie masz odstęp ok. 50 mm od ściany wymagany przez producenta. Wtedy węże i rury nie będą się krzyżować, a ewentualny demontaż będzie możliwy bez rozbierania całej zabudowy z komorą.
Woda do pralki i komory pochodzi zwykle z tego samego pionu, ale każdy punkt ma własne podejście wodociągowe i odrębny zawór odcinający. Ciśnienie robocze dla pralki rzędu 0,05-1 MPa (0,5-10 barów), podane w przykładowej instrukcji, pokazuje, że urządzenie pracuje poprawnie w szerokim zakresie, ale zbyt niskie ciśnienie przedłuża cykle i może utrudnić napełnienie komory przez baterię. Dlatego w pralni dobrze rozprowadzić przewody tak, aby uniknąć zbyt długich, cienkich odcinków od licznika do punktów poboru.
Pralnia to pomieszczenie o podwyższonej wilgotności, więc zgodnie z warunkami technicznymi budynku musi mieć zapewnioną wentylację lub klimatyzację odpowiednią do przeznaczenia, co rozporządzenie opisuje w § 51. W praktyce oznacza to kratkę wentylacyjną dla wentylacji grawitacyjnej albo instalację wentylacji mechanicznej wywiewnej lub nawiewno wywiewnej, gdy grawitacja nie zapewnia właściwej wymiany powietrza. To szczególnie ważne tam, gdzie suszysz pranie w zamkniętej pralni razem z komorą, z której często korzystasz.
Producenci pralko suszarek i suszarek podkreślają w instrukcjach, że dobra wentylacja strefy instalacji wpływa na efekty suszenia. W dokumentacji wspomnianej pralko suszarki Bosch przewidziano dodatkowy otwór wentylacyjny 200 × 100 mm, czyli 200 cm², i nakazano pozostawienie 50 mm odstępu z tyłu urządzenia. Jeśli obudujesz sprzęty i komorę szczelnie płytą meblową, bez żadnej szczeliny pod drzwiami i bez kratki, urządzenia będą pracować w przegrzanym, wilgotnym powietrzu.
W pralni bez okna z wentylacją grawitacyjną zrób: kratkę wentylacyjną w ścianie lub kanale, wolną przestrzeń pod drzwiami (np. podcięcie 1-2 cm na nawiew) oraz tak rozplanuj meble, żeby nie zasłaniać kratki frontem szafy. Gdy to nie wystarcza do uzyskania odpowiedniej jakości powietrza, trzeba przewidzieć wentylację mechaniczną zgodnie z aktualnymi przepisami, często jest to wentylator wywiewny uruchamiany z oświetleniem albo centralna instalacja nawiewno wywiewna.
Przy samych urządzeniach pamiętaj o zasadzie z instrukcji: nie zasłaniaj otworów wentylacyjnych suszarki ani pralko suszarki frontem zabudowy, koszem na pranie czy listwą cokołową. Jeśli robisz słupek z urządzeń obok komory, nad drzwiami zostaw szczelinę lub kratkę, aby ciepłe i wilgotne powietrze mogło się wydostać z wnęki.
Podłogę w pralni zabezpiecz hydroizolacją podpłytkową na powierzchni co najmniej całej strefy mokrej: pod komorą gospodarczą, pralką i suszarką. Dobrą praktyką jest ułożenie spadku posadzki 1-2 % w stronę odpływu podłogowego, tak aby ewentualny wyciek z węża pralki lub zaworu przy komorze nie rozlał się w stronę korytarza. Przy drzwiach można zastosować listwę progową o wysokości 10-15 mm, która ograniczy wypływ wody poza pralnię.
Częsty błąd projektowy to rysowanie frontów 60 cm „od ściany do ściany” bez rezerwy na strefę instalacyjną za urządzeniem. Producent pralko suszarki Bosch wymaga 50 mm odstępu od ściany, a do tego dochodzą kolanka, zawór odcinający i wąż odpływowy, który musi wejść na wysokość 60-100 cm. Gdy tego nie przewidzisz, murarz postawi ścianę za blisko, hydraulik zrobi podejścia za nisko, a pralka po prostu się nie wsunie w zaprojektowane miejsce.
Drugim problemem bywa zabudowa słupkowa pralka-suszarka dociśnięta do sufitu bez zachowania luzu wentylacyjnego. Suszarka ma swoje otwory wlotowe i wylotowe, których instrukcja wyraźnie zabrania zasłaniać. Gdy dołożysz do tego komorę w tej samej wąskiej niszy i szafkę nad nią, powstaje zamknięta klatka powietrzna, w której wilgotność i temperatura znacząco rosną, a sprzęty szybciej się zużywają.
Trzecia pułapka to wpięcie komory gospodarczej i pralki w ten sam króciec bez osobnego syfonu dla komory. W praktyce kończy się to bulgotaniem, zasysaniem wody z syfonu, a przy większych przepływach, ryzykiem cofki i wydobywania się zapachów z kanalizacji. Przepisy i zasady projektowania instalacji kanalizacyjnych wskazują na konieczność zapewnienia prawidłowej wentylacji przewodów i oddzielnego syfonu dla każdego zlewu lub komory.
Czwarty błąd to brak stałego, ciągłego podparcia dla blatu nad pralką i suszarką. Dokumentacja pralko suszarki Bosch wymaga jednoczęściowego blatu mocno połączonego z przylegającymi elementami. Jeśli blat opiera się tylko na cienkich burtach szafek przy komorze, a nad pralką „wisi w powietrzu”, obciążenie dynamiczne podczas wirowania przenosi się na słabe punkty, blat pracuje, a po kilku latach może popękać lub poluzować mocowania komory.
Na koniec drobna, ale dokuczliwa sprawa: montaż komory tak blisko frontu pralki, że nie da się w pełni otworzyć drzwi urządzenia. W efekcie trudno włożyć dułą pościel, a wyjęte pranie ocieka bezpośrednio na front pralki, bo brakuje kawałka blatu między bębnem a komorą. Przy planowaniu zachowaj więc przynajmniej 5-10 cm odcinek blatu roboczego między komorą a krawędzią pralki, nawet kosztem lekkiego skrócenia szafki lub przesunięcia komory.
