unsplash.com Licencja: https://unsplash.com/license
Gołąb nie boi się plastikowego kruka. Przez dzień albo dwa może podchodzi do niego z rezerwą. Trzeciego dnia siada mu na głowie.
Jeśli mieszkasz na Zazamczu, na Południu albo na innym włocławskim osiedlu i od kilku tygodni sprzątasz z balkonu gałązki, pióra i guano, pewnie przetestowałeś już niejeden domowy sposób na odstraszanie gołębi. Płyta CD na sznurku, wiatraczek z marketu, gumowy wąż na parapecie. A gołębie jak siedziały, tak siedzą.
Ten tekst oszczędzi Ci kolejnych prób. Przejdziemy przez najpopularniejsze przekonania o gołębiach i sprawdzimy, które są prawdą, a które tylko dobrze brzmią.
Fakt: gołąb wybrał Twój balkon, bo znalazł tam dobre warunki. Gołębie miejskie szukają miejsc spokojnych, osłoniętych od wiatru i deszczu, z wygodnymi miejscami do siadania i zakamarkami na gniazdo. Szeroka balustrada, stos kartonów, za które nikt nie zagląda, donice w kącie, zwinięty dywanik, a do tego sąsiad z góry, który sypie ptakom chleb. Komplet. Hotel z wyżywieniem.
Zacznij więc od porządku. Uprzątnij rzeczy, których nie używasz, i nie zostawiaj jedzenia na balkonie. Samo sprzątanie problemu nie rozwiąże, ale odbierze gołębiom część powodów do zostania.
Fakt: im dłużej gołębie korzystają z balkonu, tym trudniej je przekonać, żeby się wyniosły. Ptak, który przysiadł raz, łatwo zmieni miejsce. Ptak, który ma tu gniazdo i młode, będzie wracał z uporem maniaka. Najlepszy moment na reakcję jest więc na początku, zanim na balkonie pojawi się pierwsza gałązka.
Fakt: działają krótko. Gołębie bardzo szybko uczą się, że coś, co się nie rusza albo rusza się zawsze tak samo, nie stanowi zagrożenia.
| Sposób | Co się dzieje w praktyce |
| Plastikowy kruk, sowa, jastrząb | po kilku dniach przestaje robić wrażenie, czasem ptaki na nim siadają |
| Płyty CD, błyszczące taśmy | odbite światło płoszy tylko w słoneczne dni i tylko na początku |
| Wiatraczki i ruchome ozdoby | najpierw ostrożność, potem przyzwyczajenie |
| Środki zapachowe i żele | wymagają częstego odnawiania, wiatr szybko rozwiewa zapach |
| Odstraszacze ultradźwiękowe | słuch gołębi obejmuje mniej więcej zakres ludzki, a w wysokich tonach jest nawet słabszy, więc ultradźwięki są dla nich w dużej mierze niesłyszalne |
Skuteczna ochrona balkonu opiera się na innej zasadzie: ptak ma po prostu nie mieć gdzie usiąść ani gdzie uwić gniazda.
Siatka balkonowa zamyka przestrzeń balkonu, więc ptaki nie mogą do niego wlecieć. To najpełniejsze rozwiązanie, zwłaszcza gdy gołębie już gniazdują albo próbują. Dobrze dobrana jest mało widoczna z daleka, nie zabiera światła i pozwala normalnie korzystać z balkonu. Musi być porządnie naciągnięta i szczelnie zamocowana, bo gołębie znajdą każdą lukę. Przy okazji chroni koty przed wypadnięciem.
Kolce montuje się na balustradach, parapetach, daszkach i gzymsach, gdy problemem jest głównie siadanie i brudzenie. Bezpieczne kolce mają zabezpieczone końcówki i montuje się je pionowo, nie w bok ani w dół. Takie warunki regionalne dyrekcje ochrony środowiska wpisują do swoich decyzji, więc to dobry punkt odniesienia także na zwykłym balkonie.
Spirale sprawdzają się na wąskich krawędziach i balustradach.
Co wybrać? To zależy od konstrukcji balkonu, skali problemu i tego, czy gołębie już gniazdują. Najlepiej, żeby ocenił to ktoś, kto zobaczy balkon na miejscu albo chociaż na zdjęciach.
Fakt: niewielki parter albo pierwsze piętro to jeszcze coś, z czym można spróbować sobie poradzić. Wyżej zaczyna się praca na wysokości. Siatka musi mieć odpowiednią wielkość oczek, dobraną do ptaka, któremu ma zamknąć drogę. Do tego mocne naciągnięcie i mocowanie do konstrukcji balkonu, tak żeby wiatr jej nie zerwał.
Luźna siatka z luką przy suficie to dla gołębia zaproszenie, a czasem pułapka, w której zaplątują się ptaki. Wychylanie się przez balustradę na czwartym piętrze z wiertarką w ręku to z kolei ryzyko, którego żaden balkon nie jest wart. Fachowiec ma sprzęt do pracy na wysokości i wie, jak zamocować siatkę, żeby wytrzymała kilka sezonów.
Fakt: gołąb miejski jest w Polsce objęty częściową ochroną gatunkową. Wynika to z rozporządzenia Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 roku w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. W praktyce oznacza to trzy proste zasady:
Nie wolno zabijać ani okaleczać gołębi, niszczyć jaj ani gniazda, w którym są jaja lub pisklęta.
Można zabezpieczyć balkon tak, żeby ptaki nie mogły na nim siadać ani gniazdować.
Można usunąć puste gniazdo. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie wyjaśnia, że puste gniazda gołębia miejskiego można usuwać bez zezwolenia, ale obecność jaj wyklucza działania, które mogłyby doprowadzić do utraty lęgu.
Gołąb miejski może wyprowadzać lęgi niemal przez cały rok, więc nie ma jednego „bezpiecznego” miesiąca na montaż. Zanim założysz siatkę, sprawdź, czy na balkonie nie ma gniazda z jajami lub młodymi. Jeśli jest, poczekaj, aż młode wylecą. Inaczej siatka może uwięzić ptaki.
Jeśli na balkonie gnieździ się inny ptak, na przykład jerzyk, wróbel albo jaskółka, zasady są znacznie ostrzejsze. To gatunki objęte ochroną ścisłą. Ich gniazd i miejsc lęgowych co do zasady nie wolno niszczyć ani zamykać bez zezwolenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska, a za złamanie tych zakazów grozi kara aresztu albo grzywny.
Fakt: odchody gołębi niszczą farbę, tynk i elementy metalowe, a przy tym są problemem sanitarnym. Państwowi inspektorzy sanitarni, przypominając zarządcom budynków o zagrożeniach związanych z gołębiami, zwracają uwagę głównie na grzyby obecne w odchodach oraz na obrzeżki gołębie. To kleszcze, które potrafią przejść z gniazda do mieszkania i ugryźć człowieka, a ich ukłucia u niektórych osób wywołują silne reakcje alergiczne. Gołębie mogą też przenosić bakterie wywołujące ornitozę, którą najłatwiej złapać, wdychając pył z zaschniętych odchodów. Sanepid zaleca regularne sprzątanie odchodów, piór i resztek gniazd oraz niedokarmianie gołębi.
Przy samodzielnym sprzątaniu niewielkich zabrudzeń:
Załóż rękawice, maseczkę z filtrem i okulary.
Zwilż guano wodą lub środkiem czyszczącym, żeby się nie pyliło.
Usuń je mechanicznie, na przykład szpachelką, i umyj powierzchnię.
Zdezynfekuj ją odpowiednim środkiem.
Wyrzuć rękawice i ściereczki, a potem dokładnie umyj ręce.
Gdy guana jest dużo, na zaniedbanym balkonie, strychu albo w szybie wentylacyjnym, lepiej zlecić sprzątanie firmie z odpowiednim sprzętem i środkami ochrony. A jeśli po takich porządkach pojawi się gorączka, kaszel albo duszność, powiedz lekarzowi o kontakcie z ptasimi odchodami.
Fakt: w bloku balkon jest Twój, ale elewacja wspólna. Zanim cokolwiek zamontujesz, sprawdź regulamin spółdzielni lub wspólnoty, bo część z nich wymaga zgody na montaż siatki albo dba o jednolity wygląd budynku. Przezroczysta siatka lub w kolorze elewacji zwykle nie budzi zastrzeżeń.
Porozmawiaj też z sąsiadami. Zabezpieczenie jednego balkonu potrafi sprawić, że ptaki przeniosą się piętro niżej. W wielu włocławskich blokach problem dotyczy całego pionu albo całego budynku i wtedy rozsądniej jest zgłosić go administracji. Kompleksowe zabezpieczenie dachu, gzymsów i miejsc gniazdowania bywa skuteczniejsze niż partyzantka na każdym balkonie z osobna.
A gołąb, który przylatywał do Twojej porannej kawy? Gdy nie będzie miał gdzie usiąść, poszuka innego miejsca. Nad Wisłą ma ich do wyboru sporo.
Artykuł przygotowany przy współpracy z firmą Top Protect z Bydgoszczy.
