W Polsce znajduje się ponad 2,5 tysiąca dworców kolejowych, z czego ponad 500 z nich obsługuje ruch pasażerski. Są one nieodłączną częścią krajobrazu miast, miasteczek i mniejszych miejscowości. Mają bogate dzieje i charakteryzują się unikalną architekturą. Poznaj historię kilku z nich.
Dworzec Wrocław Główny, nazywany Centralnym lub Górnośląskim został wzniesiony w latach 1855–1857. W chwili otwarcia był największym dworcem kolejowym w Europie. Budynek projektu Wilhelma Grapowa zastąpił Dworzec Kolei Górnośląskiej z lat 1841-42, który w tamtych czasach okazał się zbyt mały dla rozwijającej się linii łączącej Wrocław z Górnym Śląskiem, a później z Poznaniem. W latach 1899–1904 dworzec przeszedł kolejną rozbudowę, według projektu Bernharda Klüsche. Wówczas tory umieszczono ponad poziomem gruntu. Ułożono je na wiaduktach, co pozwoliło poprowadzić pod nimi przejścia. W kolejnych latach budynek przechodził jeszcze kilka modernizacji, ostatnia miała miejsce w latach 2010–2012. W tym czasie dokonano gruntownej rewitalizacji. Pięknym historycznym wnętrzom udało się przywrócić wygląd z ok. 1905 r. Główny budynek dworca utrzymany jest w stylu neogotyku angielskiego. To przepiękny zabytek, który pełni funkcję centrum transportowego i kulturalnego.
Dworzec Kolejowy w Sieradzu został wybudowany w latach 1900–1902. W tym czasie linia kolejowa łączyła Warszawę z Kaliszem. Dwa lata później trasę wydłużono do Nowych Skalmierzyc, gdzie mieściła się stacja graniczna między zaborem pruskim a rosyjskim. Dworzec w Sieradzu był ważnym punktem komunikacyjnym w regionie łódzkim. Powstał jako część linii Kolei Warszawsko-Kaliskiej. Pierwotny budynek dworca został wybudowany z czerwonej cegły – charakteryzował się typową zabudową dla mniejszych stacji kolejowych z ówczesnego zaboru rosyjskiego. Budynek przeszedł kilka modernizacji, m.in. po II wojnie światowej i w 2013 r. Dworzec przez lata pełnił nie tylko funkcję transportową. Wcześniej do elementów stacji należały dwa domy parterowe, a w czasach PRL-u ogromną popularnością wśród mieszkańców i przyjezdnych cieszył się bar dworcowy, w którym zawsze tętniło życie.
Dworzec w Krakowie otwarto w 1847 r. Neorenesansowy budynek zaprojektował Peter Rosenbaum. Był uważany za jeden z najpiękniejszych i najnowocześniejszych w monarchii austriackiej. Kompleks składał się z budynku dworca, infrastruktury technicznej i osiedla dla pracowników kolei. Dworzec skupiał wszystkie funkcje związane z odprawą podróżnych w jednym gmachu, co było w tamtych czasach nowym trendem. Pierwszy pociąg wyruszył z dworca 13 października 1847 roku. Stacją końcową parowozu były Mysłowice. Władze kilkukrotnie planowały rozbudowę dworca. W planach pojawiło się nawet wybudowanie nowego budynku w Dębnikach (w zachodniej części miasta). Ostatecznie dworzec zakończył funkcjonowanie 14 lutego 2014 r. Nowy Dworzec Główny znajduje się w podziemnej hali pod peronami, a w starym gmachu dworca ulokowane jest interaktywne centrum odkrywania historii Polski i Polaków.
Dworzec kolejowy w Przemyślu został wybudowany w latach 1859–1860. W 1895 r. poddano go przebudowie w stylu neobarokowym. Dworzec był ważną częścią linii z Krakowa do Lwowa. Później połączono go z linią kolejową przez Karpaty z Węgrami. W kolejnych latach dworzec przeszedł kilka przebudów. Dodano do niego, m.in. budynek administracji, zadaszony peron czy dekoracyjne attyki. Na dworcu gościli wysocy przedstawiciele monarchii austro-węgierskiej, w tym cesarz Franciszek Józef I. Dworzec w Przemyślu od zawsze był jednym z wyjątkowych w swojej klasie. Dzięki przeprowadzonym w latach 2010–2012 pracach konserwatorskich i remontowych udało się przywrócić jego wygląd sprzed 100 lat. Ten budynek jest czymś więcej niż tylko dworcem. Jego wnętrze przypomina pałac lub galerię sztuki. Podróżni mogą podziwiać, m.in. odrestaurowane panoramy miasta pędzla Mariana Strońskiego oraz plafony Feliksa Wygrzywalskiego i Jana Talagi.
