Ostatnie pożegnanie bliskiej osoby jest jednym z tych momentów, na które trudno się przygotować. Są emocje, wspomnienia, a jednocześnie konieczność podejmowania wielu decyzji. Nie każda rodzina chce jednak tradycyjnej ceremonii religijnej. Alternatywą może być pogrzeb świecki lub humanistyczny, podczas którego w centrum znajduje się przede wszystkim człowiek i historia jego życia. Takie ceremonie prowadzi we Włocławku Joanna Skiba.
Są osoby, które przez całe życie powtarzają, jak chciałyby zostać pożegnane. Inne nigdy o tym nie mówią. Kiedy przychodzi moment śmierci, to najbliżsi muszą zdecydować, jak będzie wyglądało ostatnie pożegnanie.
Coraz częściej obok tradycyjnych uroczystości religijnych pojawia się jeszcze jedna możliwość - ceremonia świecka lub humanistyczna.
Nie ma w niej jednego scenariusza, który można zastosować podczas każdego pogrzebu. Punktem wyjścia jest historia konkretnego człowieka.
Nie ma dwóch takich samych historii życia. Nie powinno być też dwóch takich samych pożegnań
- mówi Joanna Skiba, celebrantka pogrzebowa z Włocławka.
Ceremonia świecka jest alternatywą dla uroczystości wyznaniowej. Nie oznacza to jednak rezygnacji z podniosłego charakteru pożegnania, emocji czy symbolicznych gestów.
Zmienia się przede wszystkim to, wokół czego zbudowana jest ceremonia.
Jej najważniejszą częścią jest człowiek - jego życie, osobowość, wartości, relacje z bliskimi, zainteresowania, ważne wydarzenia i wspomnienia. Chodzi o to, aby podczas ceremonii nie żegnać jedynie „osoby zmarłej”, ale opowiedzieć historię konkretnego człowieka
- tłumaczy Joanna Skiba.
Dlatego przed uroczystością celebrantka spotyka się z rodziną. To właśnie podczas tej rozmowy poznaje osobę, którą później będzie żegnać.
Pyta o jej charakter, pasje, pracę, rodzinę, ważne momenty, ale również o zwyczajne wspomnienia, które często najlepiej pokazują, kim ktoś był dla swoich najbliższych.
Na tej podstawie powstają indywidualny scenariusz uroczystości i mowa pożegnalna.
Nie ma listy elementów, które obowiązkowo muszą znaleźć się podczas świeckiego pogrzebu. Może pojawić się ulubiona muzyka zmarłego, fotografie, wspomnienia bliskich, ważne symbole czy opowieść o wydarzeniach, które miały szczególne znaczenie w jego życiu.
W jednej rodzinie najważniejsze będą osiągnięcia zawodowe, w innej podróże, pasja do sportu, muzyki czy ogrodu. Czasem będzie to historia wielkiej miłości, czasem kilka pozornie drobnych wspomnień, które dla najbliższych znaczą najwięcej.
Bardzo zależy mi na tym, żeby pożegnanie nie było anonimowe ani schematyczne
- podkreśla celebrantka.
To właśnie dlatego nie korzysta z jednej gotowej mowy, w której zmienia się jedynie imię i kilka informacji.
Każde pożegnanie przygotowywane jest od początku dla konkretnej osoby i jej rodziny.
Jest jeszcze jeden aspekt takiej ceremonii. Śmierć bliskiej osoby oznacza, że w bardzo krótkim czasie trzeba zmierzyć się nie tylko z żałobą, ale również z szeregiem spraw organizacyjnych.
Wtedy nawet odpowiedź na pozornie proste pytanie: „Co chcielibyśmy o nim powiedzieć?” może być trudna.
Joanna Skiba zaznacza, że rodzina nie musi przychodzić na pierwsze spotkanie z gotowym planem.
Czasami rodzina opowiada o zmarłym bardzo dużo, czasami potrzebuje czasu, żeby znaleźć słowa. W obu sytuacjach jestem po to, żeby spokojnie przeprowadzić ją przez ten proces
- mówi.
Rolą celebrantki jest zebranie tych historii, ułożenie ich w spójną całość, przygotowanie mowy, a później poprowadzenie samego pogrzebu.
Moją rolą jest zdjąć z rodziny część tego ciężaru. Spotykamy się, rozmawiamy, wspólnie wybieramy najważniejsze elementy ceremonii, a następnie przygotowuję jej scenariusz i mowę. W dniu pogrzebu prowadzę uroczystość i dbam o jej spokojny i godny przebieg
- dodaje.
Wokół pogrzebów świeckich nadal funkcjonuje przekonanie, że jest to rozwiązanie przeznaczone wyłącznie dla osób niewierzących. Joanna Skiba zwraca uwagę, że nie musi tak być. Taką formę mogą wybrać osoby, które za życia nie chciały uroczystości religijnej, ale również rodziny poszukujące bardziej indywidualnego sposobu pożegnania.
Najważniejsze jest to, żeby ceremonia była zgodna z wolą i wartościami rodziny oraz zmarłego
- mówi.
Jak podkreśla, nie istnieje jeden sposób przeżywania straty, który można uznać za właściwy dla wszystkich. Nie ma jednej właściwej formy żałoby. Tak samo nie ma jednego właściwego sposobu pożegnania.
Droga zawodowa Joanny Skiby do tej działalności nie była oczywista. Jest anglistką, wykładowczynią akademicką i zajmuje się współpracą międzynarodową.
Przez lata jej praca była więc związana przede wszystkim z ludźmi, komunikacją, wystąpieniami publicznymi i słowem.
Z czasem postanowiła wykorzystać te doświadczenia w zupełnie innym obszarze. Ukończyła również szkolenie w Instytucie Dobrej Śmierci dotyczące prowadzenia ceremonii pogrzebowych.
Praca z ludźmi, komunikacja, umiejętność słuchania, wystąpienia publiczne i praca ze słowem są bardzo ważne w prowadzeniu ceremonii
- wyjaśnia.
Dziś prowadzi ceremonie w języku polskim oraz angielskim. Druga możliwość może mieć znaczenie choćby wtedy, gdy część rodziny zmarłego mieszka za granicą lub w pogrzebie uczestniczą osoby anglojęzyczne.
Joannie Skibie zależy przede wszystkim na tym, aby mieszkańcy wiedzieli, że aby zorganizować takie pożegnanie, nie trzeba szukać celebranta w innym mieście.
Podstawowa usługa we Włocławku obejmuje konsultację z rodziną, przygotowanie indywidualnego scenariusza ceremonii, napisanie i wygłoszenie mowy pożegnalnej oraz poprowadzenie całej uroczystości. Jej koszt wynosi 800 zł. W przypadku ceremonii poza Włocławkiem koszt dojazdu ustalany jest indywidualnie.
Najważniejsza jest jednak pierwsza rozmowa.
To najbliżsi mają wspomnienia. Znają charakter zmarłego, jego przyzwyczajenia, historie, które opowiadał, rzeczy, które kochał i ludzi, którzy byli dla niego ważni. Zadaniem celebrantki jest przełożyć to wszystko na słowa.
Wierzę, że każda historia życia zasługuje na godne, pełne szacunku i osobiste pożegnanie
- podsumowuje.
Z Joanną Skibą można skontaktować się telefonicznie pod numerem 601 664 966, mailowo: [email protected] lub poprzez stronę internetową - KLIKNIJ TUTAJ.
