materiały partnera
Pizza od lat należy do najchętniej wybieranych dań, jednak wokół sposobu jej jedzenia wciąż pojawiają się pytania. W restauracji na stole czekają nóż i widelec, ale wiele osób instynktownie sięga po pierwszy kawałek dłonią. Czy to zgodne z zasadami dobrego wychowania? A może we Włoszech obowiązują zupełnie inne zwyczaje? Odpowiedź nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać. Zanim następnym razem zamówisz np. pizzę w Mielnie, sprawdź, skąd wzięły się różne sposoby jej jedzenia i dlaczego żaden z nich nie jest jedynym słusznym.
Większość dań ma dość jasno określony sposób podawania i spożywania. Pizza od lat znajduje się jednak gdzieś pomiędzy tymi dwoma światami. Z jednej strony pizza wywodzi się z kuchni ulicznej i miała być szybkim, prostym posiłkiem, lecz z drugiej od dawna serwowana jest również w restauracjach, gdzie na stole pojawiają się talerze, sztućce i klasyczna zastawa. To właśnie dlatego wiele osób zastanawia się, który sposób jedzenia będzie właściwy np. podczas wczasów i wizyty w restauracji serwującej pizzę w Mielnie.
Choć Włochy są ojczyzną pizzy, również tam nie obowiązuje jeden sposób jej jedzenia. W restauracjach pizza najczęściej trafia na stół w całości, bez wcześniejszego pokrojenia. Gość sam decyduje, jak podzielić ją na kawałki. Bardzo często pierwszym krokiem jest użycie noża i widelca, szczególnie wtedy, gdy pizza jest jeszcze bardzo gorąca lub ma miękkie ciasto charakterystyczne dla stylu neapolitańskiego.
Nie oznacza to jednak, że Włosi unikają jedzenia pizzy rękami. Wręcz przeciwnie – po pokrojeniu wiele osób bierze kolejne kawałki do dłoni, zwłaszcza gdy pizza lekko przestygnie. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku pizzy sprzedawanej na wynos lub „al taglio”, czyli na kawałki. Taka forma od początku przygotowana jest z myślą o jedzeniu bez sztućców. To pokazuje, że sposób spożywania pizzy zależy przede wszystkim od okoliczności, a nie od sztywnych reguł.
Zasady savoir-vivre również nie wskazują jednego obowiązującego rozwiązania. W restauracji użycie sztućców jest całkowicie naturalne, ponieważ pizza podawana jest na talerzu jako pełnowartościowy posiłek. Jednocześnie sięgnięcie po kawałek dłonią nie jest uznawane za brak dobrych manier, szczególnie w lokalach o mniej formalnej atmosferze. Współczesna etykieta zwraca znacznie większą uwagę na kulturę zachowania przy stole niż na sam wybór sposobu jedzenia.
W praktyce wiele zależy od sytuacji. Podczas rodzinnego obiadu czy spotkania ze znajomymi w pizzerii w Mielnie nikt nie oczekuje, że wszyscy goście będą jedli pizzę w identyczny sposób. Liczy się przede wszystkim wygoda oraz szacunek wobec innych osób siedzących przy stole. Jeżeli wybrana metoda pozwala komfortowo zjeść posiłek i nie powoduje bałaganu, trudno mówić o naruszeniu zasad dobrego wychowania.
Każda pizza ma nieco inne właściwości po wyjęciu z pieca. Klasyczne kompozycje z niewielką liczbą dodatków zwykle łatwo podnieść i zjeść rękami. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku pizzy z większą ilością świeżych składników dodawanych już po upieczeniu. Rukola, prosciutto di Parma czy burrata sprawiają, że kawałek może uginać się pod swoim ciężarem, szczególnie gdy pizza jest jeszcze bardzo gorąca. W takich sytuacjach wiele osób instynktownie wybiera nóż i widelec.
Znaczenie ma również temperatura. Tuż po podaniu ser jest miękki, a ciasto bardzo gorące. Pokrojenie pizzy na mniejsze kawałki ułatwia rozpoczęcie posiłku i pozwala uniknąć zsuwania się dodatków. Po kilku minutach sytuacja często się zmienia. Gdy pizza lekko stygnie, ciasto staje się łatwiejsze do trzymania, dlatego wiele osób odkłada sztućce i kolejne kawałki je już rękami. Takie zachowanie można zaobserwować zarówno w Polsce, jak i we Włoszech.
Debata o tym, czy pizzę należy jeść rękami, czy sztućcami, trwa od lat i prawdopodobnie szybko się nie zakończy. W rzeczywistości trudno wskazać jedną odpowiedź, ponieważ wpływ na sposób jedzenia mają rodzaj pizzy, sposób jej podania, temperatura oraz indywidualne przyzwyczajenia. Nawet we Włoszech można spotkać osoby korzystające wyłącznie ze sztućców, wyłącznie z dłoni albo łączące oba sposoby podczas jednego posiłku.
Szczególnie podczas urlopu można pozwolić sobie więcej swobody – np. nad polskim morzem, zamawiając pizzę w Mielnie z restauracji Harem. Nie warto wtedy zastanawiać się, czy wybrana metoda będzie zgodna z niepisanymi zasadami. Znacznie ważniejsze jest to, aby posiłek był wygodny i pozwalał w pełni cieszyć się smakiem. Pizza od początku miała łączyć ludzi przy wspólnym stole, a nie zmuszać ich do zastanowienia się nad tym, czy kolejny kawałek powinien znaleźć się w dłoni, czy na widelcu.
